Pitch jezelf

Elke sollicitant wil een verpletterende eerste indruk maken op de toekomstige werkgever. Ook als je jezelf presenteert via een videosollicitatie. Heeft deze vorm van solliciteren de toekomst of is het alweer passé? ’Innovatie gaat vaak aan de deur van Personeelszaken voorbij.’

Op een doodgewone dag stap je in de lift, waar je onverwachts de hoogste baas van je organisatie treft. Je kunt het natuurlijk over koetjes en kalfjes hebben, maar in een flits realiseer je je dat dit moment je carrière wel eens een slinger zou kunnen geven. Hoe presenteer je je als je weet dat je hooguit één minuut hebt?

Deze situatieschets wordt de elevator pitch genoemd en het is ongeveer wat Marije Blokdijk (33) meemaakte, nadat zij haar cv op Monsterboard.nl had gezet. Op woensdag werd ze gebeld door werving en selectiebureau VideoRecruitment met de vraag of ze langs wilde komen, op donderdag zat ze voor de camera.

‘Ik was wel wat zenuwachtig, want het blijft raar om tegen een apparaat te praten. Maar ik heb geprobeerd dat opzij te zetten. De shoot moest twee keer over, maar toen was ik ook echt tevreden met het resultaat.’ Blokdijk, gespecialiseerd in salesfuncties, was op zoek naar ‘iets in de richting van interieur, mode en styling’. ‘Ik heb iets over mezelf verteld, in aanvulling op mijn cv. Zo vertelde ik spontaan dat ik net ben verhuisd en nu dus veel bezig ben met de inrichting van mijn huis. Het gaat immers om een eerste indruk. Het heeft er in ieder geval toe geleid dat ik ben uitgenodigd voor een gesprek.’

Ook voor Mathijs (26) was het fenomeen videosollicitatie nieuw. Hij werkte onder meer voor zijn vader. ‘Je vader als baas, dat is niks.’moest hij concluderen. Googlelend naar commerciële functies kwam hij op de site van VideoRecruitment.nl. Een vacatureclip voor de functie van artsenbezoeker trok hem aan. Ook hij moest zijn sollicitatie voor de camera kracht bijzetten. ‘Ik vond het geen enkel punt. Je weet dat je bij een sollicitatiegesprek de vraag krijgt waarom jij dé kandidaat bent. Deze keer moest ik het antwoord aan een camera geven. Even vreemd, maar het wende snel. Zo hoorde ik mezelf bijvoorbeeld zeggen dat het commerciële aspect van de baan me op het lijf geschreven was. Gewoon een promopraatje over mezelf dus.’

De videosollicitatie is relatief nieuw, maar kent nu al meerdere verschijningsvormen. Onder het motto ‘pitch jezelf’ kan iedereen die een beetje handig is met de techniek een filmpje van zichzelf maken en dat op een site als YouTube zetten, of daar zelfs een eigen site voor bouwen. Neem een linkje op in je cv en wellicht heb je een streepje voor bij medesollicitanten.

Zo kan de hele wereld nu weten dat Maaike van Lange graag bij Klokhuis wil werken, Luuk Touw bij de Vara aan de slag wil, Marianne iets creatiefs zoekt voor een uur of twintig in de omgeving van Nijmegen en dat Lennert Blom uitdagingen zoekt, al blijft onduidelijk in wat voor soort baan. Behalve dat ze allemaal op YouTube te zien zijn, hebben ze nog iets gemeen: ze staan er al maanden op. ‘Op zo’n site sta je tussen filmpjes van mannen die naakt in een kerstboom vallen’, schampert directeur Steven Tolsma van VideoRecruitment.

Wegklikken

Effectiever is het om je aan te melden bij een van de databanken van videosollicitaties, zoals het aan VideoRecruitment gelieerde VideoBoard.nl. Wie hier een videoboodschap achterlaat, heeft kans te worden benaderd door een werkgever die tegen betaling in de databank kan kijken.

Sollicitant Mathijs kreeg vlak voor de opname nog wat tips: ‘Doe je das recht en houd het kort. Ga niet lopen mompelen, maar spreek helder en kijk in de camera. Wonder boven wonder stond het er in één keer op.’

Een andere vorm van videosolliciteren is die per webcam. Zoals de meeste bedrijven op hun website een mogelijkheid bieden om een cv en een motivatiebrief achter te laten, kun je bij sommige werkgevers per webcam een aantal vragen beantwoorden. VideoRecruitment heeft het geïnstalleerd bij klanten als Heineken en TomTom. En ook het bedrijf Clooks is hier druk mee. ‘Het scheelt veel onnodige sollicitatiegesprekken en heen en weer reizen’, zegt directeur Roland van Houtert van Clooks. ‘Waarom zou je een vliegticket betalen voor iemand die vanuit Pakistan solliciteert? Dat kan altijd nog als de videoboodschap aanslaat’, zegt Van Houtert.

Clooks, die heilig gelooft dat solliciteren via de camera de toekomst heeft, gaat nog een stap verder: de inzet van video als selectieinstrument. Neem het talentontwikkelinsprogramma SPOT van de Rabobank in West-Brabant, waarmee hr-adviseurs op basis van cv’s een eerste selectie maken. Daarna zet Clooks diverse kandidaten op film, die antwoord geven op vragen van de bank. Dit project loopt nu een jaar. Monique Rutten is zo’n hr-consultant. ‘We hebben zo’n zestig video’s gezien en ongeveer 25 mensen aangenomen. Het scheelt een hoop sollicitatiegesprekken en vooral ook veel tijd. En het mooie is dat je in geval van twijfel de video ook even aan een collega kunt laten zien.’

Bas Schreurs, recruiter bij Ernst & Young en vice-voorzitter van het branche-netwerk Recruiters United is minder optimistisch over de toekomst van de videosollicitatie. ‘Ik wil een echt gesprek met een kop koffie erbij. Solliciteren gaat namelijk om meer dan beeld en geluid.’ Bovendien vindt Schreurs het niet erg fatsoenlijk tegenover de sollicitant. ‘Die steekt tijd en energie in een filmpje en jij klikt het vervolgens weg. Er komt geen enkele vorm van communicatie aan te pas. Wij hanteren hier een persoonlijkheidstest voordat mensen op een gesprek komen. Ook als ze daar niet doorheen komen, trekken we een kwartiertje uit om uit te leggen waarom niet. Om ze wat mee te geven voor de volgende keer.

Live-verbinding

Ook directeur Geert-Jan Waasdorp van de Intelligence Group, een organisatie die onderzoek doet naar arbeidsmarktcommunicatie en recruitment, is niet onder de indruk van de videovariant van solliciteren. ‘Jaarlijks wisselen 1,1 miljoen mensen van baan in Nederland. Om één procent te halen zouden elfduizend mensen dat via een videosollicitatie moeten doen. Twee jaar geleden dachten we dat dit het helemaal zou worden, maar die één procent is nooit gehaald.

Waasdorp vindt videosolliciteren zelfs alweer ‘een beetje ouderwets’. Het is alweer ingehaald door de mogelijkheid van een live-verbinding. Dat wijkt nauwelijks af van een echt gesprek, behalve dat het ook op duizenden kilometers afstand kan plaatsvinden. Verder wijst Waasdorp op het conservatisme in de wereld van de P&O’ers. ‘Innovatie gaat doorgaans aan de deur van personeelszaken voorbij.’

Ook manager recruitment en employer branding Radboud van Hal van Achmea ziet ‘geen enkele meerwaarde’ in videofilmpjes. Achmea maakt wel gebruik van nieuwe media en schuimt netwerksites als LinkedIn en Hyves af op zoek naar talent. Van Hal is verantwoordelijk voor een jaarlijkse instroom van zestienhonderd nieuwe medewerkers. Een filmpje heeft hij nog nooit zien binnenkomen. ‘Een enkele keer sluit iemand een foto bij, maar die leggen we terzijde, want het leidt af van waar het om gaat: kwaliteit.’ Van Hal vindt – anders dan veel sollicitanten denken – dat je niet moet afgaan op een eerste indruk. ‘Die klopt heel vaak niet. Als recruiter sprak ik eens een man met een vreselijk Amsterdams accent. Bij een videoboodschap zou hij afvallen. Ik ben blij dat ik een gesprek met hem ben aangegaan, want het was een heel goede kandidaat. Hij is nu directeur van een computerbedrijf.’

Of het nu aanslaat of niet, Mathijs heeft een nieuwe baan gevonden via een videosollicitatie. Hij werkt nu bij het farmaceutische bedrijf Innovex. Marije Blokdijk heeft haar derde gesprek, face to face, net achter de rug bij een organisatie die kunst aan bedrijven verkoopt. Ze wacht met spanning af.